Развој

Третмани над безглутенската диета

Неколку пристапи достигнаа рандомизирани испитувања. Ниту еден не ја замени диетата, а полето има долга историја на ветувачки резултати кои не се остварија.

Ажурирано 3 мин читање 39 цитати Сила на доказите 3/5

Печатена декларација за состојки на задната страна на пакувањето на храната
Chenspec · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Зошто лекот е тешко

Целијачната болест има необична својство меѓу автоимуните состојби: тригерот е познат и може да се отстрани. Тоа поставува многу висок праг — секој лек мора да биде побезбеден и поприфатлив од едноставното нејадење глутен, во популација која не е акутно болна откако е третирана. Тоа исто така значи дека реалистичната цел не е "повторно да јадете леб" туку "да бидете заштитени кога рестораните грешат".

Инхибиција на транглутаминаза 2

Ткивната транглутаминаза го модифицира глутенот во начин што го прави многу поимуногеничен — тоа е ензимот во центарот на механизмот на болеста и целта на антителото кое се користи за негово дијагностицирање. Неговото блокирање е, поради тоа, механистички елегантно. Рандомизирано испитување на инхибитор на TG2 пријави намалување на мукозната повреда предизвикана од глутен за време на предизвикот [5], што е најохрабрувачкиот единствен резултат што полето го има произведено.

Инхибиција на TG2

Ензимско разложување

Глутеназите имаат за цел да го разложат глутенот во стомакот пред да стигне до малиот црево. Инженерскиот проблем е сериозноста: за да се заштити од нормален оброк од пченица, ензимот мора да разложи грамови протеини во непријатна кисела средина во краток временски период. Неколку кандидати покажаа активност против мали количини без да демонстрираат заштита од реална изложеност. Работата на пробиотичките подготовки со ин vivo активност за разложување на глутенот илустрира пристапот.

Пробиотици

Систематски преглед и мета-анализи на рандомизирани контролирани испитувања на пробиотици за целијачна болест постојат и не ја поддржуваат рутинската употреба. Разликите во микробиомот во целијачната болест се реални и репродуктивни, но нивното модифицирање не се пренесе во клинична корист.

Други насоки

  • Индукција на имунолошка толеранција. Пристапи базирани на пептиди кои имаат за цел да го повторно обучат имунолошкиот одговор, концептуално слични на имунотерапијата со алергени.
  • Модулација на тесни споеви. Намалување на интестиналната пропустливост за да помалку глутенови пептиди преминат. Испитувањата беа мешани.
  • Блокада на цитокини. Насочена кон рефрактерна болест, а не кон обичната целијачна болест [7].
  • Вакцинација. Долго дискутирана, повторно одложена и не е блиску.

Што да очекувате

Реалистичниот следен чекор е адјункт кој ги намалува последиците од случајна изложеност за луѓе кои веќе се строго на диета. Тоа би било навистина вредно — неволна изложеност е вообичаена, како што покажува истражувањето за контаминација — без да биде слобода која покривањето обично ветува.

Текст на список на состојки отпечатен на пакување на храна
Chenspec · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Чести прашања

Дали ќе има таблетка која ми дозволува да јадам леб?
Не според сегашните докази. Испитувањата се насочени кон заштита од контаминација, а не кон продолжување на нормалната диета.
Дали треба да земам ензим за разложување на глутен?
Не е покажано дека штити од изложеност на глутен во оброк, а потпирањето на еден е ризично.
Дали вреди да се пробаат пробиотици?
Мета-анализата на рандомизирани испитувања не ги поддржува за целијачна болест специфично.
Како да се приклучам на испитување?
Националните целијачни друштва и регистри на клинички испитувања ги наведуваат студиите во регрутирање; вашиот гастроентеролог може да советува за подобност.
Доказите зад оваа страница Стаклена шипка која ја покажува составот на 16-те публикации наведени на оваа страница според типот на студијата. 61101meta-analysis (6)randomised trial (1)review (10)other (1)
16 публикации, 2006–2025. Ова е главно опсервациска база. Може да утврди дека работите се случуваат заедно; не може да утврди која од нив ја предизвикува другата. Извор: списокот на цитати на оваа страница, подолу.

Референци

Секое цитирање подолу води до оригиналниот рецензиран запис на PubMed или преку DOI. Ништо од ова не е замена за медицински совет.

  1. European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) 2025 Updated Guidelines on the Diagnosis and Management of Coeliac Disease in Adults. Part 2: Management, Follow-Up, and Complex Disease Courses Al-Toma A, Branchi F, Zingone F, et al. · United European gastroenterology journal · 2026 · Clinical guideline DOIPubMed 41831197Full text
  2. Prebiotic Supplementation in Celiac Disease: A Systematic Review of Clinical Efficacy, Safety, and Nutritional Outcomes Shahzil M, Irfan MZ, Kazmi SK, et al. · Journal of gastrointestinal and liver diseases : JGLD · 2026 · Systematic review DOIPubMed 42365652
  3. Physical Activity in Patients with Celiac Disease: A Systematic Review Zapata-Martínez I, Herrador-López M, Navas-López VM, et al. · Nutrients · 2026 · Systematic review DOIPubMed 42514469Full text
  4. Assessment of growth status and nutritional management of prematurely born infants after hospital discharge: A position paper of the ESPGHAN Nutrition Committee Haiden N, Luque V, Domellöf M, et al. · Journal of pediatric gastroenterology and nutrition · 2025 · Clinical guideline DOIPubMed 40341618
  5. European Society for the Study of Coeliac Disease 2025 Updated Guidelines on the Diagnosis and Management of Coeliac Disease in Adults. Part 1: Diagnostic Approach Al-Toma A, Zingone F, Branchi F, et al. · United European gastroenterology journal · 2025 · Clinical guideline DOIPubMed 40999951Full text
  6. Italian guidelines for the diagnosis and treatment of functional dyspepsia - joint consensus from the Italian societies of gastroenterology and endoscopy (SIGE), Neurogastroenterology and motility (SINGEM), hospital gastroenterologists and endoscopists (AIGO), digestive endoscopy (SIED) and general medicine (SIMG) Sarnelli G, Pesce M, Barbara G, et al. · Digestive and liver disease : official journal of the Italian Society of Gastroenterology and the Italian Association for the Study of the Liver · 2025 · Clinical guideline DOIPubMed 40628573
  7. Updated joint ESPGHAN/NASPGHAN guidelines for management of Helicobacter pylori infection in children and adolescents (2023) Homan M, Jones NL, Bontems P, et al. · Journal of pediatric gastroenterology and nutrition · 2024 · Clinical guideline DOIPubMed 39148213
  8. Diet-microbiota associations in gastrointestinal research: a systematic review Duncanson K, Williams G, Hoedt EC, et al. · Gut microbes · 2024 · Systematic review DOIPubMed 38725230Full text
  9. Psychological, Psychiatric, and Organic Brain Manifestations of Celiac Disease Ciaccio EJ, Lee AR, Lebovits J, et al. · Digestive diseases (Basel, Switzerland) · 2024 · Systematic review DOIPubMed 38861947
  10. Single-Cell Meta-Analysis of Neutrophil Activation in Kawasaki Disease and Multisystem Inflammatory Syndrome in Children Reveals Potential Shared Immunological Drivers Beltran JVB, Lin FP, Chang CL, et al. · Circulation · 2023 · Meta-analysis DOIPubMed 37905415
  11. Celiac disease and COVID-19 in adults: A systematic review Amirian P, Zarpoosh M, Moradi S, et al. · PloS one · 2023 · Systematic review DOIPubMed 37192180Full text
  12. ACG Clinical Guideline: Management of Irritable Bowel Syndrome Lacy BE, Pimentel M, Brenner DM, et al. · The American journal of gastroenterology · 2021 · Clinical guideline DOIPubMed 33315591
  13. The role of gluten-free diet in nonalcoholic fatty liver disease development Larussa T, Abenavoli L, Procopio AC, et al. · European review for medical and pharmacological sciences · 2021 · Systematic review DOIPubMed 34787864
  14. Gluten sensitivity and epilepsy: a systematic review Julian T, Hadjivassiliou M, Zis P · Journal of neurology · 2019 · Systematic review DOIPubMed 30167878Full text
  15. European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) guideline for coeliac disease and other gluten-related disorders Al-Toma A, Volta U, Auricchio R, et al. · United European gastroenterology journal · 2019 · Clinical guideline DOIPubMed 31210940Full text
  16. ACG clinical guidelines: diagnosis and management of celiac disease Rubio-Tapia A, Hill ID, Kelly CP, et al. · The American journal of gastroenterology · 2013 · Clinical guideline DOIPubMed 23609613Full text
  17. American Gastroenterological Association medical position statement: guidelines on osteoporosis in gastrointestinal diseases Gastroenterology · 2003 · Clinical guideline DOIPubMed 12612916
  18. Guidelines for osteoporosis in coeliac disease and inflammatory bowel disease. British Society of Gastroenterology Scott EM, Gaywood I, Scott BB · Gut · 2000 · Clinical guideline DOIPubMed 10647595Full text
  19. Hepatic Steatosis and Diet in Adult Celiac Disease: A Cross-Sectional Study Peresztegi MZ, Szakács Z, Farkas N, et al. · Nutrients · 2025 · Randomised controlled trial DOIPubMed 41305627Full text
  20. Effect of Aspergillus niger prolyl endopeptidase in patients with celiac disease on a long-term gluten-free diet Stefanolo JP, Segura V, Grizzuti M, et al. · World journal of gastroenterology · 2024 · Randomised controlled trial DOIPubMed 38617446Full text
  21. A Randomized Trial of a Transglutaminase 2 Inhibitor for Celiac Disease Schuppan D, Mäki M, Lundin KEA, et al. · The New England journal of medicine · 2021 · Randomised controlled trial DOIPubMed 34192430
  22. Chapter 4: Differential diagnosis of primary hyperparathyroidism Kamenický P, Houillier P, Vantyghem MC · Annales d'endocrinologie · 2025 · Review DOIPubMed 39818292
  23. Rotavirus Infections: Pathophysiology, Symptoms, and Vaccination Pawłuszkiewicz K, Ryglowski PJ, Idzik N, et al. · Pathogens (Basel, Switzerland) · 2025 · Review DOIPubMed 40430800Full text
  24. AGA Clinical Practice Update on Management of Iron Deficiency Anemia: Expert Review DeLoughery TG, Jackson CS, Ko CW, et al. · Clinical gastroenterology and hepatology : the official clinical practice journal of the American Gastroenterological Association · 2024 · Review DOIPubMed 38864796
  25. Advances in Nonresponsive and Refractory Celiac Disease Malamut G, Soderquist CR, Bhagat G, et al. · Gastroenterology · 2024 · Review DOIPubMed 38556189
  26. AGA Clinical Practice Update on Evaluation and Management of Belching, Abdominal Bloating, and Distention: Expert Review Moshiree B, Drossman D, Shaukat A · Gastroenterology · 2023 · Review DOIPubMed 37452811
  27. AGA Clinical Practice Update on Management of Refractory Celiac Disease: Expert Review Green PHR, Paski S, Ko CW, et al. · Gastroenterology · 2022 · Review DOIPubMed 36137844
  28. Celiac disease and bone Kondapalli AV, Walker MD · Archives of endocrinology and metabolism · 2022 · Review DOIPubMed 36382765Full text
  29. Epidemiology of Non-Hodgkin's Lymphoma Thandra KC, Barsouk A, Saginala K, et al. · Medical sciences (Basel, Switzerland) · 2021 · Review DOIPubMed 33573146Full text
  30. Small and Large Intestine (I): Malabsorption of Nutrients Montoro-Huguet MA, Belloc B, Domínguez-Cajal M · Nutrients · 2021 · Review DOIPubMed 33920345Full text
  31. Medical Care of Adults With Down Syndrome: A Clinical Guideline Tsou AY, Bulova P, Capone G, et al. · JAMA · 2020 · Review DOIPubMed 33079159
  32. Gluten-related disorders: Celiac disease, wheat allergy, and nonceliac gluten sensitivity Cabanillas B · Critical reviews in food science and nutrition · 2020 · Review DOIPubMed 31402697
  33. Osteoporosis and inflammation Lacativa PG, Farias ML · Arquivos brasileiros de endocrinologia e metabologia · 2010 · Review DOIPubMed 20485900
  34. Celiac disease Rodrigo L · World journal of gastroenterology · 2006 · Review DOIPubMed 17075969Full text
  35. [Adult celiac disease] Cellier C, Grosdidier E · La Revue du praticien · 2001 · Review PubMed 11458609
  36. Small intestinal lymphoma Cooper BT, Read AE · World journal of surgery · 1985 · Review DOIPubMed 3936285
  37. Reply Walker MD, Lebwohl B, Green PHR · Clinical gastroenterology and hepatology : the official clinical practice journal of the American Gastroenterological Association · 2020 · Journal article DOIPubMed 31376492
  38. Tempters and Gluten-Free Diet Catassi C, Fasano A · Nutrients · 2016 · Journal article DOIPubMed 27918479Full text
  39. Not knowing Mantovani JF · Developmental medicine and child neurology · 2003 · Journal article PubMed 12578231

Оваа страница беше автоматски преведена од англиски. Цитатите и бројките остануваат непроменети. Прочитајте го оригиналот на англиски ако нешто звучи чудно. Прочитајте го оригиналот на англиски