Компликации

Што прави нелекуваната целијачна болест

Причината за строгоста не се симптомите. Тоа е она што тивко се случува во текот на децении кај луѓето кои не се строги.

Ажурирано 3 мин читање 23 цитати Сила на доказите 4/5

Квасна тесто кое е раскинато за да се прикажат долги истегнати глутенски влакна
Еластичната мрежа на глутенските протеини е она што му овозможува на пченичното тесто да заробува гас од ферментација. General Views · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Коските

Малабсорпцијата на калциум и витамин Д, плус воспалителното сигнализирање, произведува намалена минерална густина на коските во голем дел од новодијагностицираните возрасни. Прегледот на целијачната болест и коските ги опфаќа механизмите и управувањето [8]. Утешната страна: густината значително се подобрува на строга диета без глутен, особено во првите две години. Неутешната страна: многу возрасни никогаш не добиваат DEXA скенирање при дијагностицирањето, и покрај препораките на упатствата [3].

Анемија и недостаток на хранливи материи

Дуоденумот е местото каде што се апсорбира железото и тоа е делот од цревата кој целијачната болест најмногу го оштетува. Анемијата поради недостаток на железо е затоа и честа презентација и честа континуирана проблематика. Упатствата за клиничка пракса за анемија поради недостаток на железо ја третираат целијачната болест како дијагноза која активно треба да се разгледа. Недостатоците на фолат, Б12, витамин Д и цинк исто така се јавуваат.

Рефрактерна болест

Рефрактерната целијачна болест значи упорна вилозна атрофија и симптоми и покрај строгата диета без глутен најмалку дванаесет месеци. Ажурирањето на клиничката пракса ги покрива нејзините управувања [7], а понатамошниот преглед се занимава со неодговорна и рефрактерна болест пошироко [8].

Критичната клиничка точка: повеќето луѓе кои изгледаат рефрактерни не се. Тие сè уште се изложени, обично без да знаат. Затоа е важно тестирањето за објективна изложеност пред да се премине на имуносупресија — види колку глутен е премногу.

Малигнитет

Лимфомот поврзан со ентеропатија е компликацијата која ги плаши луѓето, и навистина е поврзана со целијачната болест — особено со нелекуваната или рефрактерната болест. Исто така е ретка. Релативното зголемување на ризикот е значително; апсолутниот ризик останува низок, и опаѓа со придржување. Систематскиот преглед ги испитувал колоректалните неоплазии во целијачната болест специфично.

Искреното формулирање: ова е причина да се сфати диетата сериозно, а не причина да се живее во страв. Придржувањето е променливата која може да се модификува.

Следење што треба да добивате

Препорачано следење во европските упатства [1][3]
КогаШто
При дијагностицирањетоПрепорака за диететичар, целосен крвен тест, железо, фолат, Б12, витамин Д, калциум, функција на тироидната жлезда, густина на коските кај возрасни
3-6 месециПреглед на симптомите и придржувањето, повторно серолошко тестирање
12 месециПовторно серолошко тестирање и проверка на хранливи материи; разгледајте повторно биопсија ако не се подобрува
Годишно потоаПреглед на придржувањето, проверка на хранливи материи, раст кај деца

Систематските прегледи исто така ги испитувале физичките активности во целијачната болест, а автоимуните состојби се групираат — вклучувајќи ги и исходите од бременоста.

Чести прашања

Дали моите коски ќе закрепнат?
Во голема мера, со строга исхрана, со најголемо подобрување рано. Возрасните дијагностицирани доцна можеби нема целосно да се нормализираат.
Дали е веројатно да добијам лимфом?
Не. Релативниот ризик е зголемен, но апсолутниот ризик е низок, а придржувањето кон исхраната го намалува.
Симптомите ми исчезнаа — дали сепак ми треба контрола?
Да. Симптомите и заздравувањето слабо кореспондираат, а недостигот на хранливи материи е тивок.
Што ако сепак имам симптоми и по една година?
Првиот чекор е проверка за постојана изложеност, а не претпоставка за рефрактерна болест [7].
Секција за свежо овошје и зеленчук во продавница за прехранбени производи во Стокхолм
Frankie Fouganthin · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Поврзано читање

Доказите зад оваа страница Столбна графика која покажува составот на 12-те публикации наведени на оваа страница според типот на студијата. 4171meta-analysis (4)randomised trial (1)review (7)other (1)
13 публикации, 2006–2025. Ова е главно опсервациска основа. Може да утврди дека работите се случуваат заедно; не може да утврди кој од нив предизвикува друг. Извор: списокот на цитати на оваа страница, подолу.

Референци

Секое цитирање подолу води до оригиналниот рецензиран запис на PubMed или преку DOI. Ништо од ова не е замена за медицински совет.

  1. European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) 2025 Updated Guidelines on the Diagnosis and Management of Coeliac Disease in Adults. Part 2: Management, Follow-Up, and Complex Disease Courses Al-Toma A, Branchi F, Zingone F, et al. · United European gastroenterology journal · 2026 · Clinical guideline DOIPubMed 41831197Full text
  2. Physical Activity in Patients with Celiac Disease: A Systematic Review Zapata-Martínez I, Herrador-López M, Navas-López VM, et al. · Nutrients · 2026 · Systematic review DOIPubMed 42514469Full text
  3. European Society for the Study of Coeliac Disease 2025 Updated Guidelines on the Diagnosis and Management of Coeliac Disease in Adults. Part 1: Diagnostic Approach Al-Toma A, Zingone F, Branchi F, et al. · United European gastroenterology journal · 2025 · Clinical guideline DOIPubMed 40999951Full text
  4. Psychological, Psychiatric, and Organic Brain Manifestations of Celiac Disease Ciaccio EJ, Lee AR, Lebovits J, et al. · Digestive diseases (Basel, Switzerland) · 2024 · Systematic review DOIPubMed 38861947
  5. Celiac disease and COVID-19 in adults: A systematic review Amirian P, Zarpoosh M, Moradi S, et al. · PloS one · 2023 · Systematic review DOIPubMed 37192180Full text
  6. ACG Clinical Guideline: Management of Irritable Bowel Syndrome Lacy BE, Pimentel M, Brenner DM, et al. · The American journal of gastroenterology · 2021 · Clinical guideline DOIPubMed 33315591
  7. European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) guideline for coeliac disease and other gluten-related disorders Al-Toma A, Volta U, Auricchio R, et al. · United European gastroenterology journal · 2019 · Clinical guideline DOIPubMed 31210940Full text
  8. ACG clinical guidelines: diagnosis and management of celiac disease Rubio-Tapia A, Hill ID, Kelly CP, et al. · The American journal of gastroenterology · 2013 · Clinical guideline DOIPubMed 23609613Full text
  9. American Gastroenterological Association medical position statement: guidelines on osteoporosis in gastrointestinal diseases Gastroenterology · 2003 · Clinical guideline DOIPubMed 12612916
  10. Guidelines for osteoporosis in coeliac disease and inflammatory bowel disease. British Society of Gastroenterology Scott EM, Gaywood I, Scott BB · Gut · 2000 · Clinical guideline DOIPubMed 10647595Full text
  11. Effect of Aspergillus niger prolyl endopeptidase in patients with celiac disease on a long-term gluten-free diet Stefanolo JP, Segura V, Grizzuti M, et al. · World journal of gastroenterology · 2024 · Randomised controlled trial DOIPubMed 38617446Full text
  12. A Randomized Trial of a Transglutaminase 2 Inhibitor for Celiac Disease Schuppan D, Mäki M, Lundin KEA, et al. · The New England journal of medicine · 2021 · Randomised controlled trial DOIPubMed 34192430
  13. AGA Clinical Practice Update on Evaluation and Management of Belching, Abdominal Bloating, and Distention: Expert Review Moshiree B, Drossman D, Shaukat A · Gastroenterology · 2023 · Review DOIPubMed 37452811
  14. AGA Clinical Practice Update on Management of Refractory Celiac Disease: Expert Review Green PHR, Paski S, Ko CW, et al. · Gastroenterology · 2022 · Review DOIPubMed 36137844
  15. Celiac disease and bone Kondapalli AV, Walker MD · Archives of endocrinology and metabolism · 2022 · Review DOIPubMed 36382765Full text
  16. Epidemiology of Non-Hodgkin's Lymphoma Thandra KC, Barsouk A, Saginala K, et al. · Medical sciences (Basel, Switzerland) · 2021 · Review DOIPubMed 33573146Full text
  17. Small and Large Intestine (I): Malabsorption of Nutrients Montoro-Huguet MA, Belloc B, Domínguez-Cajal M · Nutrients · 2021 · Review DOIPubMed 33920345Full text
  18. Medical Care of Adults With Down Syndrome: A Clinical Guideline Tsou AY, Bulova P, Capone G, et al. · JAMA · 2020 · Review DOIPubMed 33079159
  19. Osteoporosis and inflammation Lacativa PG, Farias ML · Arquivos brasileiros de endocrinologia e metabologia · 2010 · Review DOIPubMed 20485900
  20. Celiac disease Rodrigo L · World journal of gastroenterology · 2006 · Review DOIPubMed 17075969Full text
  21. [Adult celiac disease] Cellier C, Grosdidier E · La Revue du praticien · 2001 · Review PubMed 11458609
  22. Small intestinal lymphoma Cooper BT, Read AE · World journal of surgery · 1985 · Review DOIPubMed 3936285
  23. Reply Walker MD, Lebwohl B, Green PHR · Clinical gastroenterology and hepatology : the official clinical practice journal of the American Gastroenterological Association · 2020 · Journal article DOIPubMed 31376492

Оваа страница беше автоматски преведена од англиски. Цитатите и бројките остануваат непроменети. Прочитајте го оригиналот на англиски ако нешто звучи чудно. Прочитајте го оригиналот на англиски